نجوم شايد آخرين زمينه از علوم فيزيكي باشد كه قرار است در ايران بهصورت حرفهاي راهاندازي شود.اين درحالي است كه در گذشته نجوم پيشرفتهترين زمينه علوم در ايران بوده است؛ بيش از اين نجوم در ايران زماني سرآمد جهان بوده است. بيش از 300سال از ورود اولين دوربين نجومي به ايران ميگذرد و بيش از 100سال از بازگشت اولين منجم مدرن ايراني به ايران ميگذرد؛ سيد محمودخان قمي كه بينتيجه سعي كرد ناصرالدينشاه را متقاعد كند تا ايران يك رصدخانه سلطنتي داشته باشد. و جواب شاه: ما براي هوا پول نداريم! آيا نگرش مديران ما طي اين 100سال عوض شده است؟ آيا فيزيكدانان و منجمان و كيهانشناسان ما به لزوم برنامهريزي براي تحول نجوم در ايران و حرفهاي كردن آن آگاهند؟ .
پاسخ به هيچيك از اين دو سؤال بديهي نيست!سال جهاني نجوم شروع شده است. همين روزها اروپا نقشه راه خودش را در زمينه آينده نجوم منتشر كرده است؛ نقشه راه بيست ساله اروپا: 100 پروژه نجوم، دستكم هركدام 10 ميليون يورو! ايران در كجاي نقشه علمي دنيا قرار دارد؟ ما چه توجهي به نجوم دنيا داريم؟ دنيا چه توجهي و چه نيازي به نجوم ايران دارد؟ آيا جدايي ما از دنيا بهمعني استقلال است يا بهمعني بياهميتي ايران؟
ايران كشور بياهميتي نيست، پس چرا در نجوم ما بياهميت باشيم؟علاقهمندان به علم و توسعه در ايران بايد خوشحال باشند كه پروژه رصدخانه ملي ايران پيگيري ميشود، گرچه در سطح كارشناسي اداري هنوز موانع زيادي برسر راه است. هنوز منجمان حرفهاي اندك ما از اهميت تاريخي تصويب اين طرح در دولت و سازوكار و پيشبرد طرحهاي دولتي كمتر آگاهند؛ هنوز حرفهايهاي علم ما به نقش طرحهاي كلان در پيشبرد علم كمتر واقف هستند.
گرچه شروع يك پروژه كلان بهمعني تعيين نقشه راه نيست، در تعيين نقشه راه بسيار مؤثر است. آيا هيچ نقشه راهي براي نجوم بهمعني حرفهاي آن داريم؟ آيا نقشه جامع علمي كشور در اين زمينه راهگشاست؟ متأسفانه بايد گفت ضعف ساختار سياستگذاري كشور از يك طرف باعث سكوت در اين زمينه شده است؛ از طرف ديگر پژوهشگران در اين ميانه سردرگماند. ما در آغاز راه تأسيس نجوم حرفهاي در ايران هستيم.
نقشه راه براي ما بسيار اهميت دارد. دولت در اين زمينه ساكت است.پس اهميت بهعهده گرفتن نقش توسط نهادهاي پژوهشي و پژوهشگران بيش از هميشه است. منجمان و فيزيكدانان بايد بهخاطر اهميت به حرفه خودشان فعال بشوند و به فكر سياست براي جلوگيري از هدر رفتن منابع مالي و انساني باشند؛ به فكر تحقق اجتماعي هرچند كوچك از منجمان حرفهاي بهعنوان هستهاي مورد اعتماد در يك يا چند زمينه نجوم مدرن باشند. ابتكار عمل را اگر منجمان بهعهده نگيرند از دولت چه انتظار!
منبع: روزنامه همشهری آن لاین
افزودن به علاقمنديها
ثبت لينك در
ايميل كردن اين
نمايش: 409
نظرات (0)
نوشتن نظر
آوا استار
