چرخه ستاره یاب (Planisphere) وسیله ای است که با آن می توان مکان دقیق یک ستاره را در آسمان در هر وقت از شبانه روز فهمید. به بیان ساده تر شما می توانید با در دست داشتن آن به آسمان شب نگاه کنید و نام تمامی صورت های فلکی را که مشاهده می کنید بدانید. مثلا با آن می توانید در ظرف چند دقیقه دب اکبر، دب اصغر و یا قیفاووس را در آسمان پیدا کنید.
چرخه ی ستاره یاب یا Planisphere یا به بیانی اسطرلاب، وسیله ای بسیار قدیمی و کهن است که از زمانهای بسیار دور در ایران و یونان باستان بکار می رفته است.
فایل های pdf ای را که در زیر گذاشته ام را می توانید چاپ کنید و بر مقوا بچسبانید و مطابق شکل بالا پس از حذف کناره ها، صفحه دوم را روی صفحه ی اول با سنجاق میخی وصل کنید که بطوریکه روی صفحه ی پایینی بچرخد. از آنجاییکه وسط صفحه ی بالایی (بیضی مشخص شده) را جدا کرده اید، می توانید صفحه ی آسمان صفحه ی پایینی را در آن ببینید.
برای استفاده از آن باید صفحه بالایی را آن قدر بچرخانید تا ساعت مورد نظر (در مثلث مشکی) بر تاریخ مورد نظر شما قرار بگیرد. مثلا در شکل بالا، صفحه ی آسمان چرخه ی ستاره یاب، آسمان ساعت 21:30 شب 10 نوامبر (1 آذر) را نشان می دهد. نکته ی جالب توجه این است که با توجه به چرخش کره سماوی آسمان شب های مختلف در بعضی ساعت های مختلف مانند یکدیگر است. مثلا در تصویر بالا می بینیم که آسمان شب در ساعت 21:30 شب 10 نوامبر با آسمان شب در ساعت 12 شب 2 اکتبر و یا آسمان شب ساعت 23:30 شب 10 اکتبر یکسان است.
دانلود نسخه ی اول چرخه ستاره یاب - زمینه آسمان سفید (pdf , 405 KB)
دانلود نسخه ی اول چرخه ستاره یاب - زمینه آسمان مشکی (pdf , 405 KB)
دانلود نسخه ی دوم چرخه ستاره یاب (pdf , 164 KB)
دانلود لیست تمام صورت های فلکی و مشخصات آنها (pdf , 66 KB)
آوا استار
